رسد به فكر دفع ضرر خود است نه ضرر ديگران . كلمهء 33 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : من لا عقل له لا دين له . « 1 » هركه را عقل نيست آئين نيست . كلمهء 34 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : أسعد النّاس العاقل « 2 » . عاقل با سعادت‌ترين مردم است . كلمهء 35 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : ما آمن باللّه من قطع رحمه « 3 » . هركس قطع رحم كند ايمانش به خدا كامل نيست . كلمهء 36 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : جالس الحكماء يكمل عقلك و تشرف نفسك و ينتف ( عنك ) جهلك « 4 » . با حكما بنشين تا عقل تو كامل و نفست شريف و جهل و نادانيت بر طرف شود . كلمهء 37 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : جالس العلماء تسعد « 5 » . با علماء بنشين تا به سعادت رسى . كلمهء 38 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : جالس العلماء تزدد علما « 6 » .

--> ( 1 ) . غرر و درر آمدى ، شرح آقا جمال ، ج 6 ، ص 400 ، ش 10768 : « لا دين لمن لا عقل له » . ( 2 ) . غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 87 ، س 4 ؛ و شرح آقا جمال ، ج 2 ، ص 379 ، ش 2893 . ( 3 ) . غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 309 ، س 19 ؛ و ط صيدا ، ص 229 ، س 18 ؛ و شرح آقا جمال ، ج 6 ، ط 1 ، ص 74 ، ش 9576 : ( من كلامه عليه السّلام فى حرف الميم بالميم المفتوحة بلفظ ما ) . ( 4 ) . در نسخه خطّى غرر و دررى كه مكرّر از آن نام برده‌ايم ، در حرف جيم آن دو كلمه متوالى بدين صورت‌اند : « جالس العلماء يزدد علمك و يحسن أدبك و تزك نفسك » . « جالس الحكماء يكمل عقلك و تشرف نفسك و ينتف عنك جهلك » . و شرح آقا جمال خوانسارى نيز با آن موافق است كه دو كلمه به شماره‌هاى 4786 و 4787 مجلّد سوم آنند ( ص 373 ، ط 1 ) و لكن در غرر و درر طبع نجف و صيدا در هردو كلمه آمده است « جالس العلماء . . . » ( ط نجف ، ص 165 س 9 و 10 ؛ و ط صيدا ، ص 119 ، س 20 و 21 ) ، و همه آنها در جمله اخير كلمه دوم بدين صورت : « و ينتف عنك جهلك » كه با اضافه « عنك » است و ترجمه آقا جمال بدين گونه است : « و زايل شود از تو نادانى تو » كه مختار جناب استاد الهى قمشه‌اى عارى از آن بوده است . ( 5 ) . غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 163 ، س 3 ؛ و ط صيدا ، ص 118 ، س 5 ؛ و شرح آقا جمال ، ج 3 ، ص 356 ، ش 4717 : ( من كلامه عليه السّلام فى حرف الجيم ) . ( 6 ) . غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 163 ، س 4 ؛ و ط صيدا ، ص 118 ، س 6 ؛ و شرح آقا جمال ، ج 3 ، ص 357 ،